Doe Europa anders

Proosten in een gezellig café na een fijn museumbezoek. Aan de stadswandel, een stuk fietsen, ofwel: een stad ontdekken tot in het kleinste steegje. Dat is het leukste wat er is. Zeker als je kiest voor een minder bekende Europese stad. Laat je verrassen door Oulu, Chemnitz, Tartu en Veszprém, allemaal (voormalige) Culturele Hoofdsteden van Europa.

Sinds 1985 wijst de Europese Unie een Culturele Hoofdstad van het Jaar aan. Sinds 2004 zijn dat er zelfs twee (of drie) per jaar. Verkozen worden tot Culturele Hoofdstad van Europa betekent dat een stad een jaar lang in de schijnwerpers staat. Waarin de gekozen stad komt met een cultureel programma vol evenementen, tentoonstellingen en festivals.

Culturele Hoofdstad van 2026: Oulu (Finland)

Struinen of fietsen over de eilanden die deze Finse stad rijk is en genieten van de leukste cafés en evenementen. Dat zijn de dingen die deze (kleine) studentenstad een zo intens leuk maken. Onder Lapland, gelegen in Finland, aan de Botnische zee (de noordelijke Oostzee), vind je Oulu. Deze oude stad is het hele komende jaar dé culturele hoofdstad van Europa (samen met Trenčín, Slowakije) en wordt gezien als de hoofdstad van het noorden.

Oulu is ooit ontstaan als zeehaven, heeft een grote luchthaven en staat wel bekend als hightech-stad (de thuisbasis van Nokia). Maar Oulu is ook een bruisende studentenstad waarin het heerlijk struinen is. De stad bestaat namelijk uit verschillende eilanden die met elkaar zijn verbonden door fiets- en wandelbruggen. Zo loop je ook gemakkelijk via een wandelbrug naar het eiland Pikasaari met zijn dennenbossen en historische houten woningen met pastelkleurige gevels. Ook het oude stadscentrum was ooit uit hout opgetrokken maar brandde in 1822 in zijn geheel af. Het werd herbouwd – deels neoklassiek, met een stadspark dat zich over meerdere eilanden verspreidt. Aan de rand van het stadcentrum ligt de grote gerenoveerde markthal Kauppahalli (1889) waar je terecht kunt voor eten en lokale producten. Een feestje.

Frozen People

Met zachte zomers en strenge winters met veel sneeuw is het in Oulu tot maart gemiddeld net onder het vriespunt. Jaarlijks (op 28 februari 2026) wordt een groot elektronisch muziekfestival georganiseerd: Frozen People. Waar? Op het ijs van de Botnische Golf, die tot april/mei volledig met ijs is bedekt! Tijdens dit gratis festival bij de baai van Nalliari kun je je ook vergapen aan lichtkunst en verschillende installaties.

Urbanculture.fi

Noorderlicht

Tot begin april kan het zomaar zijn dat je het noorderlicht spot. Bijvoorbeeld op het strand van Oulu: Nallikari Beach. Daar staat ook de fiere Nallikari vuurtoren en vind je gezellige restaurants. Check Nallikari.fi voor begeleide ‘aurora-tours’, restaurants en meer.

Bieren! Bieren!

Bierliefhebber? Dan is het ultiem genieten bij bierrestaurant Mallas Sauna met een ruime selectie biologische bieren van lokale brouwerijen. Het restaurant biedt zowel een menu voor vleesliefhebbers als vegetariërs met bijbehorende biersuggesties. Mallas Sauna is met lange houten tafels en dito stoelen is niet per se een trendy place. Wél een relaxte plek om te ontdekken, met bovendien houten sauna’s op de binnenplaats die je kunt reserveren. Zalig. Mallassauna.fi

Moderne kunst

In het Oulu Art Museum voor hedendaagse kunst zijn gedurende 2026 extra tentoonstellingen te zien. Zoals die over Sámi-kunst en traditioneel handwerk (duodji genoemd). Sámi (ook wel Samen genoemd) is een van oorsprong nomadisch volk uit Noord-Europa. Te zien t/m 3 mei. Ouluntaidemuseo.fi 

Culturele Hoofdstad van 2025: Chemnitz (Duitsland)

Bezoek je Chemnitz – op zo’n 80 kilometer afstand van Dresden, dan ervaar je geen stad van knusse steegjes en lieflijke pleintjes. Wél een stad die bol staat van de interessante architectuur en een pleisterplaats is voor creatieve geesten.

Eind 19de en begin 20ste eeuw was Chemnitz een van de welvarendste steden van Duitsland en het industriële hart van Saksen. Rijke fabriekseigenaren etaleerden hun succes door toonaangevende architecten indrukwekkende woonhuizen en fabriekshallen te laten ontwerpen. Jugendstil, Bauhaus en de Nieuwe Zakelijkheid bepaalden het straatbeeld. Maar op 5 maart 1945 werd in één nacht tachtig procent van de binnenstad verwoest door geallieerde bombardementen. Daarna maakte Chemnitz deel uit van Oost-Duitsland en werd de stad herbouwd volgens socialistische principes, nog altijd terug te zien aan de brede straten en eenvormige hoogbouw. De stad kreeg zelfs de naam Karl-Marx-Stadt, totdat na de val van de muur in 1990 de naam Chemnitz opnieuw in gebruik werd genomen.

Vakwerkhuizen & historie

Gelukkig zijn ondanks de verwoestingen ook historische delen van de stad bewaard gebleven. In het Schlossbergviertel, de ruim 800 jaar oude kern van de stad, wandel je langs vakwerkhuizen en gezellige Duitse restaurants met vrolijke biertuinen. Historische bezienswaardigheden als het oude stadhuis, het Operahuis en de neogotische St. Petri-Kirche liggen allemaal op prima loopafstand van elkaar.

Zwemmen of fietsen

Een echte zwemmer? Ga vooral baantjes trekken (van 50 meter!) in het Stadtbad aan de Mühlenstraße. Een kubusvormig gebouw uit 1935 en een mooi voorbeeld van architectuurstroming de Nieuwe Zakelijkheid. Fietsen in Chemnitz gaat ook perfect: de stad is ruim opgezet en telt vele mooie fietsroutes.

Startups & galleries

Steeds meer oude fabrieken in Chemnitz worden opgeknapt en op een andere, nieuwe manier gebruikt. Zoals het industriële complex Wirkbau. Ooit de grootste textielmachinefabriek in Duitsland, nu een bruisend hart voor creatieve geesten met startups, galeries, een koffiebranderij en restaurant Nomad. Nomad-chemnitz.de

Proost!

Syrisch eten én blij proosten in de biertuin kan allemaal bij restaurant Malula aan de Georgstraße 21, vlakbij rivier de Chemnitz. Malula-chemnitz.de

Art nouveau

In de groene heuvels van de stad, in de wijk Kaßberg – vanouds de wijk van de welgestelden, vind je maar liefst 480 villa’s met rijkversierde gevels. Daarmee staat Kaßberg bovenaan de lijst met grootste ‘Gründerzeit-’ en art nouveau-wijken in Europa. Trek gerust een middag uit voor een wandeling door deze buurt. Je kijkt je ogen uit.

Nieuwe Zakelijkheid

Het Gunzenhauser Museum – een van de belangrijkste Duitse musea voor moderne kunst en gevestigd in een voormalig bankgebouw uit 1930 – is alweer een voorbeeld van de Nieuwe Zakelijkheid. Het biedt een omvangrijke collectie met bijna 2500 werken van 270 moderne kunstenaars uit de 20ste eeuw dat je versteld doet staan. \

Foto’s Chemnitz Petra Schouten Media

Meer lezen?

Meer tips in de Culturele hoofdsteden? Je leest het in Zin 3. Nu in de winkel.