Journalist van het Jaar Saskia Belleman:

Bevlogen

Petra Schouten 5 februari 2026

In de lente is het zover: einde werkende leven. Maar Telegraaf-rechtbank- en juridisch verslaggever Saskia Belleman (1959) gaat echt niet alleen maar genieten van een ondergaande zon in verre oorden. Ze blijft bijvoorbeeld femicide op de kaart zetten. “We moeten met z’n allen scherp blijven.”

“Nee, je hoeft geen blokje om. Ik kom naar beneden,” lacht Saskia tien minuten eerder dan gepland door de telefoon. Twee smalle steile trappen brengen je naar de sfeervolle woonkamer in het monumentale Amsterdamse grachtenpand. Op de eerste verdieping zit echtgenoot Rob (73) achter zijn laptop. “Hij studeert geschiedenis en is inmiddels begonnen aan een promotietraject. Het leven houdt echt niet op na je pensionering,” zal ze later in het gesprek zeggen. Saskia heeft twee dochters uit een eerdere relatie. De oudste is overleden in de negende maand van haar zwangerschap en de jongste (26) studeert psychologie en woont op zichzelf. “Wel lekker in de buurt; ze wappert regelmatig binnen.” Rob is vader van een dochter en zoon, en opa van drie kleinkinderen.

Een snel toiletbezoekje voor ons gesprek toont in een hoekje een aantal boekjes ‘om de tijd te doden’, waaronder Togatalks 2.0 met luchtige sfeerschetsen over de mens achter het recht van rechter Jolanda Bosman. Met eenzelfde soort missie toert Saskia dit jaar met haar Telegraaf-collega Wilson Boldewijn – ze maken samen eveneens de podcast De zaak ontleed –

en rechtbanktekenaar Petra Urban met hun theatercollege Naakt voor de rechter door het land. Ze bespreken spraakmakende rechtszaken, zoals het Marengo-proces, Holleeder en femicidezaken op een toegankelijke manier aan de hand van de rechtbanktekeningen en -verslaggeving. “Ik wil dat mensen een rechtszaak begrijpen. Na afloop kan het publiek vragen stellen; die interactie is heel inspirerend.”

Journalist van het Jaar

Voor haar rechtbankverslaggeving van talloze zaken (vanaf 2010, en ze is een veelgevraagd genuanceerd deskundige bij talkshows), met maar liefst 280.000 volgers op X, ontving ze op de valreep van haar journalistieke carrière meerdere prijzen en onderscheidingen. Een daarvan, de Machiavelliprijs, pronkt op de schouw in haar woonkamer. Een kroon op haar werk voor het jarenlang ‘buffelen’ in de rechtszaal. ”Nooit eerder won ik een prijs en nu drie achter elkaar. Het voelde bijna gênant, maar ik was er natuurlijk blij verrast mee.” Ze werd uitgeroepen tot Journalist van het Jaar 2024. De Telegraaf-journalist maakt op een didactische wijze de rechtbank toegankelijk voor een groot en breed publiek. Met haar verslaggeving van femicidezaken en de podcast Zij is van mij heeft Saskia bijgedragen aan het op de kaart zetten van femicide in Nederland, aldus de jury. Ze wordt gezien als een ‘heldin’ omdat ze daadwerkelijk verandering in gang heeft gezet binnen de politie, justitie en politiek. In de achtdelige podcastserie Zij is van mij, met een gelijknamig boek, gaat ze in gesprek met slachtoffers, nabestaanden, het OM, de politie en advocaten. “Eén keer in de week à tien dagen wordt er een vrouw vermoord door meestal haar (ex-)partner of een familielid als het om eerwraak gaat. Als land doen we het gewoon heel slecht als je het vergelijkt met andere landen in Europa. Ik realiseerde me dat nooit tot het aantal vrouwenmoorden op de rechtbankagenda’s me begon op te vallen. Ik dook er dieper in en schrok me dood. Met de podcast Zij is van mij wilde ik helder krijgen hoe het zover kon komen.”

Sommige reaguurders op X menen dat het uit de islamitische hoek komt? Klopt dat beeld?

“Nee! ‘Het is een geïmporteerd probleem’, ‘Sluit alle AZC’s en grenzen, probleem opgelost’, dat soort reacties krijg ik vaak. Nou, dream on. De gevallen van eerwraak groeien wel licht, maar het is niet zo dat femicide vooral in de groep mensen met een etnische achtergrond moet worden gezocht. Én het komt in alle lagen van de bevolking voor. Andersom gebeurt het ook, maar een vrouw komt zelden tot moord. Het gaat vaak om narcistische mannen, die hun vrouw jarenlang proberen te isoleren, controleren en emotionele dwang uitoefenen. Dat gedrag sluipt erin; voor je het weet zit je er middenin en zie je je vriendinnen en familie minder. Moeten vrouwen hun baan opgeven omdat er kinderen komen. Als een vrouw zélf de keuze maakt om niet te werken en voor de kinderen te zorgen, is het natuurlijk anders. Dat is met wederzijds goedvinden, maar zodra een vrouw het gevoel heeft dat ze in een huwelijksgevangenis zit, is het niet oké. Ze wil het anders, maar het mág niet. Er is sprake van dwingende controle en psychische terreur. ‘Ga bij hem weg,’ is te makkelijk gezegd.”

Jij bent die held die verandering in het systeem in gang heeft gezet.

“Niet ik alleen. Voormalig staatssecretaris Ingrid Coenradi en politica Songûl Mutluer hebben femicide politiek op de agenda gezet. Signalen uit meerdere hoeken kwamen samen en dat heeft impact gemaakt. Uit de rechtszaken bleek dat vrouwen, of hun omgeving, in het voortraject eindeloos aan de bel hebben getrokken bij politie of hulpinstanties als er sprake was van geweld in het gezin. Instanties werken langs elkaar heen. Hoe kan dit? Vaak wordt een vrouw niet serieus genomen en weggezet als hysterisch of labiel. Die houding begint langzaam te veranderen door alle aandacht voor dit onderwerp. Overigens begint gedragsverandering bij jongens en mannen thuis bij de opvoeding van het kind.”

Maak je je wel eens zorgen over de veiligheid van jouw dochter? Jij hoort alle ellendige verhalen tot in detail.

“Ik probeer haar leven niet extra zwaar te maken door overal beren op de weg te zien. Maar ik kom natuurlijk niet onder de gedachte uit. Ik ben me heel erg bewust van wat er allemaal kan gebeuren. Gelukkig gaat het negen van de tien keer wel goed, maar die uitzondering kan je treffen. En als het gaat om relaties: ik heb haar opgevoed met de wetenschap dat het niet normaal is als een man je van alles gaat verbieden. Een relatie moet op basis van gelijkwaardigheid zijn. En ik heb haar meegegeven dat het belangrijk is om als vrouw je eigen broek op te houden.”

Saskia groeide zorgeloos op met een oudere broer, die nu in Frankrijk woont, en een jongere zus en broer in Egmond aan Zee. “En dat realiseerde ik me vooral nadat ik als leerling-journalist op mezelf was gaan wonen. In de lente en zomer wandelden we na school altijd door naar het strand waar mijn moeder al zat met een tas broodjes. Zo gezellig. Mijn vader was druk met het huis-aan-huisblad dat hij uitgaf en de drukkerij. Op mijn 12de had ik mijn eigen rubriek in zijn krant. Thuis liepen werk en privé altijd door elkaar heen; dat is bij mij net zo. Als journalist heb je ook geen negen-tot-vijfbaan.”

Studeren was geen vanzelfsprekendheid in het hechte gezin. Voor meisjes werd het min of meer als overbodig gezien. “Mijn ouders waren traditioneel: jongens verdienden het geld en vrouwen trouwden en zorgden voor de kinderen. Studeren werd niet aangemoedigd, maar ook niet tegengewerkt. Ik was het huis al uit toen ik in mijn avonduren studeerde voor tolk-vertaler en docent Engels, en later in mijn carrière Nederlands recht.”

Spelen je ouders een grote rol in je leven? “Mijn vader is vlak voor de coronacrisis overleden en mijn 93-jarige moeder woont nog steeds zelfstandig in mijn geboortedorp. We hebben een goede band. Mijn moeder kan zelfstandig blijven wonen, omdat mijn zus in de buurt woont en haar helpt. Mijn jongste broer en ik zijn er elk weekend. En mijn moeder heeft gelukkig veel aanloop. Het overlijden van mijn vader was een hele slechte timing. Na zo’n lang huwelijk stond….