BELEEF DE TIJD VAN JE LEVEN
5 vragen aan Fay Claassen:

5 vragen aan Fay Claassen:

‘Alles wat ik meemaak, hoor je terug in mijn stem’

Fay Claassen (1970) behoort als jazzzangeres tot de Europese top en heeft door de jaren heen talloze prijzen binnengesleept. Met haar nieuwe album SOULPRINT toert ze in december door Nederland. ‘Vroeger wilde ik presteren, nu wil ik vooral het publiek iets moois geven.’

1 Is nieuwe muziek uitbrengen nog spannend voor jou?

“Zeker. Ik ben een perfectionist, leg mijn lat heel hoog. Voor het eerst heb ik een groot deel van de nummers zelf geschreven. Daarmee bewandel ik een nieuw pad. Dit album is net als mijn andere werk persoonlijk en puur. Mijn muziek laat zien waar ik op dit moment sta. Het nummer Vincente ’78 bijvoorbeeld, gaat over mijn onbekende halfbroer, een kind van mijn vader. Mijn ouders scheidden toen ik 1 jaar oud was. Mijn vader was kunstschilder (Ger van de Geer, red.). Hij was op erg zichzelf en als vader vaak afwezig. Daar heb ik vroeger behoorlijk wat problemen mee gehad. We hebben elkaar van alles verweten, maar ook weer vergeven. Uiteindelijk hadden we af en toe contact. Ergens in 2007 – ik was toen 37 jaar – vertelde hij me dat ik nog ergens een halfbroer had. Mijn vader heeft nog naar hem en zijn moeder gezocht, maar hen niet gevonden. Ik vermoed dat hij ook niet al te veel moeite wilde doen omdat hij niks wilde openbreken. Het lag gevoelig. De vrouw in kwestie was getrouwd toen ze met mijn vader scharrelde. Na de dood van mijn vader in 2022, gaf mijn oom me een papiertje met daarop een datum, de naam van de vrouw in kwestie, ‘Maria’, en het Spaanse dorp waar ze woonde: Vincente. Het intrigeerde me. Sindsdien noem ik mijn mysterieuze halfbroer Vincente. Ik had niet meteen zoiets van: ik ga hem zoeken. Ik wilde mijn emoties eerst omzetten in muziek. Wat gebeurt er als ik over hem zing? Merkt hij daar iets van? Misschien ga ik in de toekomst actiever speuren naar hem. Ik ben van plan mijn DNA bij een databank achter te laten. Wie weet zoekt hij mij wel.”

2 Speelde muziek vroeger ook al een rol in jouw leven?

“Als kind probeerde ik allerlei mooie stemmen na te doen, zoals die van Diana Ross en Barbra Streisand. Bij ons in de kelder, waar het altijd vochtig was en een beetje stonk, had ik een waslijn gespannen met daaroverheen een doek dat je opzij kon schuiven. Mijn eigen kleine theatertje. Soms kwamen er ook mensen luisteren. We – mijn buurmeisjes en ik – voerden toneelstukjes op en zongen daar – ik durf het bijna niet te zeggen – nummers als Ding-a-dong van de groep Teach-In. Ik groeide op in een gemêleerde buurt in Nijmegen. Alle lagen van de samenleving woonden er door elkaar. Ik ging met iedereen om. Onbevangen en onbevooroordeeld. Die grondhouding uit mijn jeugd heb ik nu nog steeds. Als ik door het park loop, hiernaast ons huis, en ik zie een oude vrouw walnoten rapen, doe ik met haar mee. Binnen de kortste keren ontvouwt zich een gesprek dat meteen de diepte ingaat. Ik houd van dat soort contacten maken. Verbinding zoeken, ook met totaal vreemden.

Mijn moeder was alternatief, links. Aan alles voelde ik wel dat ik anders was dan de rest. Ook omdat ik alleen opgroeide bij mijn moeder. Zij heeft overigens haar stinkende best gedaan mij een goede jeugd te bezorgen. Het was liefdevol. Oké, af en toe ook roerig. En ik miste mijn vader. Aan de andere kant ontbrak het me aan niets. Ik kreeg alle mogelijkheden aangereikt. Ik mocht naar de vooropleiding van de balletacademie, later de kleinkunstacademie, en uiteindelijk belandde ik op het conservatorium. Ik was destijds erg op mezelf gericht. Ik wilde het allemaal zo goed mogelijk doen. Iets bereiken. Iets groots neerzetten. Ik droomde van zingen voor grote zalen. Die droom is meer dan uitgekomen. Ik heb echt met beroemde jazzmuzikanten mogen werken. En nog steeds.

Mijn klank en muzikaliteit heb ik van nature meegekregen, die waren er altijd al. Maar vervolgens heb ik ze zelf ontwikkeld en daarmee een hele weg afgelegd. Ik beoefen mijn vak met mijn hele ziel en zaligheid. Het kost bloed, zweet en tranen. Het is echt topsport. Het grote verschil met vroeger is dat ik toen vooral wilde presteren. Wat me soms weer faalangstig maakte. Dan belde ik vlak voordat ik het podium op ging mijn moeder huilend op: ‘Ik durf niet.’ Tegenwoordig speelt dat niet meer. Het gaat me er nu vooral om dat ik het publiek iets moois geef. Dat we, terwijl ik zing, samen een bijzonder moment delen. Dat ik ze even uit hun dagelijkse beslommeringen haal. Weet ik het publiek te raken, dan is een optreden geslaagd. En of dat nu is met mijn eigen muziek of tijdens de tour Fay Sings Barbra Streisand, die in februari in reprise gaat, dat maakt geen verschil.”

3 Een KNO-arts zei ooit tegen je dat je met jouw stembanden eigenlijk niet zou kunnen zingen…

“Ja, dat was niet leuk om te horen. Al op het conservatorium tijdens de klassieke zanglessen zei men dat ik een beetje lucht op mijn stembanden heb. Dus toen al liet ik mijn stembanden onderzoeken en kreeg ik logopedielessen. Ik ontwikkelde een goede techniek om die stembanden heen. Later, in een periode waarin ik al overal en nergens optrad, kreeg ik wat stembelastingproblemen. Ik was soms schor en ging naar een KNO-arts. Hij zei toen inderdaad dat ik met mijn stembanden eigenlijk niet zou kunnen zingen. Ik heb het destijds naast me neergelegd en ben gewoon doorgegaan.

Ouder worden, heeft ook invloed op je stem. Ik wil niet dat de mijne gaat kelderen in de menopauze of onder invloed van hormonen. Ik zeg weleens: je stem is de spiegel van je ziel. Alles wat je meemaakt, hoor je in je stem. Gelukkig heb ik weinig last van de overgang. Ik wil mijn stem zo licht mogelijk houden. Dus drink ik veel water. Niet zomaar water, maar goed water uit de Eifel. Alcohol drink ik nauwelijks. Soms een glaasje bij het eten. Verder is het een kwestie van op gewicht blijven, gezond eten, zelf koken, veel bewegen, stappen tellen, planking. Ik moet me vooral fijn voelen in mijn lichaam. Dat gun ik mezelf ook. Als ik op dat podium sta, moet ik kunnen denken: dit is wie ik wil zijn. Gelukkig, evenwichtig, zelfverzekerd. Dat komt uiteindelijk mijn stem ook ten goede.”

4 Je verhuisde jaren geleden voor de liefde naar het Duitse Keulen. Hoe is dat?

Verder lezen?

Lees het vervolg van het interview met Fay Claassen in Zin 1.
Nu in de winkel. Of bestel het nummer online.

Interview: Jolanda Hofland
Beeld: