Klusser Sjaak Vane

Presteren, daar gaat het niet om bij het klussen. Je bent gewoon bezig met wat je moet doen. Soms gaat het fout, soms lukt het. Je ontwikkelt je stilzwijgend, aldus klusser Sjaak Vane (1961). Het grote klusboek schreef hij voor beginners én ervaren doe-het-zelvers, maar vooral óók voor vrouwen. Check it out, girls!

Je bent coach, auteur en fanatiek klusser. Hoe en wanneer ontdekte je dat laatste in je?
“Iets wat zo vanzelfsprekend voor je is, ontdek je eigenlijk niet. Er is dus nooit een punt geweest waarop ik dacht: hé, ik ben eigenlijk best een klusser. Anderen hebben dat tegen mij moeten zeggen. En dat ‘fanatiek’ kwam vanuit de uitgeverij. Ik zou mezelf nooit fanatiek noemen. Dan zou ik eerder aan een sport denken. Maar ik vind het wel een treffende benaming. Het verschil met sport is dat je jezelf als klusser stilzwijgend ontwikkelt. Je bent gewoon bezig met wat je moet doen. Bij sport vergelijk je je prestaties bijvoorbeeld. Je denkt: hé, ik kan dat rondje net ietsje harder lopen dan vorige week. Als je bezig bent, denk je niet: wow, ik kan net iets rechter zagen dan vorige week. Er bestaan ook geen personal coaches voor klussers voor zover ik weet.”

Klussen is durven, doen en doorzetten. Kun je dat uitleggen?
“Durven, doen en doorzetten, dat gaat om die persoonlijk ontwikkeling van jou als klusser. Daarbij probeer ik de lezer mee te geven dat je niet perfect hoeft te zijn en dat het belangrijk is om ontspannen te blijven. Maar ook om je te realiseren dat je alleen maar zelf vertrouwen opbouwt als je ook afmaakt waaraan je bent begonnen. En dat vraagt dat je letterlijk afziet. Ofwel: dat je afziet van allerlei andere leuke dingen die je op dat moment zou kunnen doen, zoals wandelen, zwemmen, sporten of wat dan ook. Het is niet altijd leuk om met je hoofd in een aanrechtkastje te liggen en een klemfitting met alle kracht vast te draaien. Of op je buik in een vochtige kruipruimte onder de vloer te tijgeren op zoek naar het lek. Maar als het dan lukt, schieten de gelukshormonen door je hersenen. En krijgt je ego een boost. Dat is de springplank om weer iets nieuws uit te gaan proberen.”

Je maakte Het grote klusboek. Waarom vond je dat dit boek er moest komen?
“Wat mij motiveerde om dit boek te schrijven, is dat er tot op heden geen boek is verschenen waarin uitgebreid op de techniek wordt ingegaan. Alle klusboeken die ik ken, beschrijven allerlei klussen en zeer summier de basistechnieken. Terwijl als je eenmaal kunt fietsen, je zelf alle routes kunt uitstippelen. Dat léren klussen heb ik dus uitgebreid beschreven.”

Is het handig dat jouw boek altijd op de greep ligt voor de lezer?
“Ik denk dat een boek bij het klussen heel belangrijk is. Mijn boek is een naslagwerk geworden dat een goed overzicht geeft. Dat werkt veel gemakkelijker dan het bij elkaar googelen van al je klusvragen. Zoals je in een boekhandel wel eens wordt verrast doordat er boeken liggen waaraan je niet had gedacht, hoop ik met het boek de lezer te prikkelen om een bredere kijk te ontwikkelen op het onderwerp. Als je op internet een bepaalde klusvraag zoekt, krijg je als het goed is precies antwoord. Mijn boek geeft een bredere kijk en daardoor leer je zelf wegen in te slaan waaraan je misschien niet meteen had gedacht. Denk maar aan het verschil tussen dat kleine schermpje van je navigatiesysteem en een wegenatlas. Op een kaart zie je in één oogopslag dat er ook nog andere routes mogelijk zijn.

Dus aan jouw boek heb je genoeg?
“Als aanvulling op mijn boek kijk je natuurlijk naar klusvideo’s. Dat is niet verkeerd, want dan zíe je hoe het moet. En als je geluk hebt, wordt alles rustig en duidelijk uitgelegd, en wordt het filmpje niet na 30 seconden onderbroken door reclame. Daarbij heb ik ook nog een waarschuwing: vaak zie je op een tutorial ideale omstandigheden en een vakman die in no time de klus klaart. Je kunt dan twee denkfouten maken: o, dit is makkelijk, dat kan ik ook. Of: O, dit doet hij zo snel, dat kan ik nooit. In mijn boek leg ik uit dat je nooit te oud bent om te leren, maar dat je ook de lat niet te hoog moet leggen voor jezelf. Ga dus niet meteen de hele badkamer betegelen maar begin eerst met een klein muurtje boven het aanrecht of de wasbak. Niet meteen de rode piste willen afdalen.”

Waarom kleeft er zo’n hardnekkig mannenlabel aan het fenomeen klussen?
“Klussen is helaas nog steeds vooral een mannending. Ik weet niet goed waarom dat zo is. Wel vertelde mijn vrouw dat je als vrouw meteen al 3-0 achterstaat als je begint. Ze legde mij uit dat er veel meer op je wordt gelet en als jij iets niet kunt, wordt dat gekoppeld aan je vrouw-zijn. Vroeger was dat met autorijden ook zo. Als een man faalt, verbergt hij dat vaak en maakt een stoere opmerking. Vrouwen zijn veel eerlijker op dat gebied. Als er eenmaal zo’n stoere mannensfeer is ontstaan, kom je daar als vrouw moeilijk doorheen. Heb ik me laten vertellen. Misschien dat er daarom ook speciale kluscursussen zijn voor vrouwen.”

Klussen is een klus. Waarom zou je eraan beginnen?
“Ja, even over de zin van het klussen: wanneer je zelf iets verandert aan je leefomgeving, wordt het meer eigen. Je bouwt er een geschiedenis mee op. Het is net als met een vriendschap die moet groeien. De dingen om je heen dragen jouw handtekening. Je laat sporen achter. Het is zichtbaar waar je bent uitgegleden, maar je kijkt óók met genoegen naar de deur die je strak hebt geschilderd en de haakse hoek die perfect is gelukt. Als klusser verandert je kijk op het leven. Je wordt een aanpakker en stelt niet de vraag ‘wie kan mij helpen’ maar: hoe los ik dit op? Wij hebben tegenwoordig vaak de luxe om allerlei dingen uit te besteden. Van de hond uitlaten tot een maaltijd koken. Je hoeft het niet zelf te doen. Maar als je het wél doet, merk je dat er iets in jouw levenshouding verandert.”

“Naast dit alles is klussen ook een aardige metafoor voor het leven. Als klusser moet je het doen met het materiaal dat je hebt. Je kunt niet, zoals een ingenieur een dashboard van een auto ontwerpt, de vormen laten maken die je voor je ziet. Je gaat uit van concrete situaties. Letterlijk: je snuffelt in je schuur naar iets wat een oplossing kan zijn voor dat kleine klusprobleempje. Vergelijk het maar met hoe je een bierviltje onder een wiebelende tafelpoot legt. Daar zijn bierviltjes misschien niet voor bedoeld, maar het werkt prima. De creativiteit van de klusser zit in dit soort kleine improvisaties. Een stukje schuurpapier achter een scharnier dat je te diep hebt uitgekapt, bijvoorbeeld. Je zou kunnen zeggen dat we ons altijd door het leven heen knutselen. Dat we geboren worden in omgeving die we niet zelf hebben bedacht en er het beste van proberen te maken. We knutselen ons dus door het leven heen en zoals ik in mijn boek ook af en toe beschrijf: het kan ook tegenzitten of mislukken. En dan moet je een oplossing vinden.”

Wat als je klus mislukt?
“In mijn boek ga ik ook in op wat er mis kan gaan. Dat je leert lachen om de fouten die je maakt. Ik geef daarvoor een paar voorbeelden van eigen blunders. Juist om te voorkomen dat je als klusser een soort betweter wordt die denkt dat hij het beter kan dan een ander. Klussers blijven nieuwsgierig en proberen nieuwe dingen uit. Welkom in de wereld van de eeuwige amateur!”

Over het boek

Een vrolijke en begrijpelijke gids voor alle klussen in en om je huis. Onmisbaar voor de beginnende klusser én de ervaren doe-het-zelver, dat is Het grote klusboek.

Een stekker monteren, een tuintafel timmeren of je huis opknappen: we willen het graag zelf kunnen. Maar hoe te beginnen? In Het grote klusboek legt klusser Sjaak Vane glashelder uit hoe je spijkert, schroeft, zaagt en schuurt. Hij maakt je wegwijs in de bouwmarkt en laat stap voor stap zien hoe je kleine en grote klussen in huis aanpakt. Van een lamp ophangen en een kozijn schilderen tot het isoleren van de zolder. Helder en met humor vertelt hij over zijn succesprojecten én over zijn blunders. Klussen is durven, doen en doorzetten. Met dit boek verleg je steeds weer je grenzen. Ga aan de slag. Je kunt meer dan je denkt.

(Het grote klusboek, Atlas Contact, € 27,50)

Over de schrijver

Sjaak Vane (1961) is coach, auteur en fanatiek klusser. Van jongs af aan leerde hij zichzelf nieuwe technieken. Hij verbouwde een keuken, een camper en in de Ardennen zijn eigen vakantiehuis.

Zin in?

Wij mogen 3 klusboeken weggeven. Kans maken? Deel je gegevens in onderstaand winformulier en wie weet. Meedoen kan t/m 11 februari.