Een scherp brein begint vandaag
Brain Awareness Week t/m 16 maart
We willen allemaal fit blijven. Niet alleen lichamelijk, maar ook mentaal. Want een helder hoofd helpt je om te blijven genieten van het leven: gesprekken voeren, nieuwe dingen leren, herinneringen maken en zelfstandig keuzes blijven nemen. Gelukkig is ons brein geen vast gegeven. Het is trainbaar, op elke leeftijd.
Juist daarom staat tijdens de Brain Awareness Week (16 tot 22 maart 2026) één boodschap centraal: je kunt zélf invloed uitoefenen op hoe scherp je brein blijft. Kleine dagelijkse gewoontes maken vaak al een groot verschil. Geen ingewikkelde theorieën, maar praktische keuzes die passen in een normaal leven. We delen zes eenvoudige, bewezen tips om je hersenen actief, flexibel en energiek te houden.
1. Beweeg
Door te bewegen stimuleer je de hersenen en de doorstroming door de vaten. We hebben het niet over sporten maar over elke dag dertig minuten matig intensief bewegen – stevig doorfietsen of doorlopen is al genoeg. Bij mensen die na een luie periode weer actief worden, verbeteren vooral de ‘executieve functies’ van de hersenen: het vermogen tot initiatief nemen, zaken plannen, impulsen beheersen en zelfregulatie. Allemaal functies die we nodig hebben om zelfstandig te functioneren. Scherder: “Bewegen heeft vooral effect op het remmend vermogen. Als we iets willen onthouden moeten we veel irrelevante informatie ‘weg remmen’, je kunt immers niet alles onthouden. Het remmend vermogen wordt geactiveerd als iemand regelmatig beweegt. Mensen die regelmatig intensief bewegen, kunnen zich beter focussen op wat ze willen onthouden. En dat onthoud je dan ook beter.”
2. Tijd voor een nieuwe hobby
De Amerikaanse onderzoekster Denise Park liet mensen tussen de 60 en 90 een totaal nieuwe hobby onder de knie krijgen. Na drie maanden bleek dat het geheugen van de proefpersonen die nieuwe vaardigheden hadden geleerd sterk was verbeterd. Degenen die zich op hun vertrouwde hobby’s of het onderhouden van sociale contacten hadden gericht, vertoonden geen grote vooruitgang bij geheugentesten. Conclusie: oudere mensen houden hun brein vooral fit als ze nieuwe uitdagingen blijven opzoeken. Scherder: “Voor de frontale kwab is nieuw heel belangrijk. Je moet eigenlijk een leven leiden waarbij je elke dag een beetje uitgedaagd wordt. Hoe los ik dit nu weer op? Hoe moet ik omgaan met die irritante collega? Ideaal!”
3. Kauw
Goed kauwen zou er mogelijk voor kunnen zorgen dat onze hersens fit blijven. Door kauwen houd je de doorbloeding in de ‘middelste cerebrale arterie’ optimaal. Juist in dit bloedvat vindt 70% van de herseninfarcten plaats.
4. Op tijd naar bed
Slaap is heel belangrijk voor het geheugen: tijdens de slaap wordt de informatie die overdag is vergaard, gereorganiseerd en opgeslagen in de hersenschors.
5. Weet wat je eet
Voeding speelt ook een rol: omega-3-vetzuren krijg je vooral binnen door het eten van (vette) vis. Noten en zaden bevatten het antioxidant vitamine E en ook foliumzuur (B11) heeft een positieve invloed op een goed werkend geheugen. Vitamine B6 (vlees, eieren, vis, bananen, graanproducten, aardappelen en peulvruchten) en B12 (dierlijke producten zoals melk, vlees, vis en eieren) zijn belangrijk voor een goede werking van het zenuwstelsel.
6. Train je brein
Er sterven dagelijks 85.000 hersencellen af, maar je kunt er gelukkig ook nieuwe bijmaken door wat hersengymnastiek. Breintraining heeft helaas alleen zin als je één specifieke vaardigheid wilt verbeteren. Bijvoorbeeld het leren van Italiaanse woordjes of het maken van sudokupuzzels. Er is geen sluitend wetenschappelijk bewijs dat je door breintraining dingen beter onthoudt of dat het de kans op dementie verkleint.
Brian Awareness Week
Tijdens de Brain Awareness Week vraagt de Hersenstichting aandacht voor de werking van de hersenen én het belang hiervan. Een week lang maken we mensen bewust van hoe belangrijk de hersenen zijn. Want alleen dán besef je hoe groot de impact op het leven is als er iets met die gezonde hersenen gebeurt. En alleen dán begrijp je waarom het cruciaal is de hersenen zo gezond mogelijk te houden.
Kennis over de hersenen vergroten en bewustwording creëren over alles wat je hersenen ongemerkt voor je doen, dat is waar de Brain Awareness Week (BAW) over gaat.
