Mensje van Keulen

Ze was bezig aan een roman en zat zo vast, dat ze bang was dat er nooit meer iets uit haar pen zou komen. Ze begon een dagboek ‘om het schrijven in de vingers te houden’. Nu komt gevierd schrijver Mensje van Keulen (1946) met alweer haar vierde dagboekdeel van toen: Omgeslagen dagen. Over haar leven als moeder en schrijver in de jaren 80.

Je bent al schrijver sinds mensenheugenis. Hoe blijft de inspiratie vloeien?
“Geen idee. Van jongs af aan heb ik verhalen bedacht. Als ik ’s avonds veel te vroeg in bed lag, lag ik ze hardop te verzinnen voor mijn broer en zus. Ze konden zo eng worden, dat ik er zelf bang van werd. Maar ik had er ook schik in.”

In 2015 ontving je de Constantijn Huygens-prijs 2014 voor je hele oeuvre. Maar je bleek nog lang niet klaar. Hoe heb je dat ervaren?
“Toen ik werd gebeld met het bericht dat die prijs me was toebedacht, was het eerste dat ik zei: ‘Help.’ Champagne had ik niet in huis, wel cava.”

Naast romans voor volwassenen scheef je ook een aantal kinderboeken. Waar ligt je hart?
“Oei, dat is lastig. Als ik denk aan de kinderboeken en de boeken voor volwassenen kunnen het zowel de personages zijn als het verhaal – ze kunnen ook niet zonder elkaar.”

In 2006 verscheen, naar aanleiding van je 60ste verjaardag, Alle dagen laat, Dagboek 1976. Waarom begon je in die tijd aan een dagboek?
“Ik was bezig aan een roman en zat zo vast dat ik vreesde dat er nooit meer iets uit m’n pen zou komen. Van drie kanten kreeg ik toen de raad een dagboek te beginnen ‘om het schrijven in de vingers te houden’. Daar heb ik toen maar naar geluisterd.”

Zojuist verscheen Omgeslagen dagen, het vierde deel van je dagboeken. Kunnen we nog meer delen verwachten?
“Daar ben ik onzeker over. Er liggen nog schriften die ik zou kunnen uittikken, maar ik wil me nu liever over fictie buigen.”

Van wanneer is je eerste dagboek?
“Tijdens m’n middelbare schooltijd schreef ik weleens een kort verhaal en ik schreef ook gedichten, zoals dat kan gebeuren in je puberteit. Autobiografische verslagen zullen er ook wel zijn geweest, want ik herinner me volgeschreven stapeltjes dun, pastelkleurig doorslagpapier die ik onder de kussens van de bank in de woonkamer verborg.”

Omgeslagen dagen beslaat jouw dagboeken uit de periode 1983-1987. Hoe zou je die periode voor jezelf typeren?
“Als een redelijk turbulente periode.”

Je was toen al een gevierd schrijver. In welk opzicht is het schrijversleven vandaag de dag anders?
“Er waren destijds minder schrijvers en van die schrijvers was het merendeel mannelijk.”

Je was gescheiden, vond een nieuwe liefde en had een jong kind dat naar school moest. Ondertussen werkte je aan meerdere schrijfprojecten. En hield je blijkbaar ook nog een dagboek bij. Hoe hield jij alle ballen in de lucht?
“Ik zal genoeg energie gehad hebben, het móest en het ging als vanzelf. Wanneer ik mannen buiten aan het werk zag in de kou in zandkuilen, of vrouwen op de fiets met een kind voorop en een kind achterop die ook nog een volle baan hadden, vroeg ik me juist af hoe die het volhielden.”

Lees je voor elk dagboekdeel je dagboeken opnieuw?
“Nee, ik lees de oude dagboeken niet als ik begin aan een volgend deel; ik ga gewoon door met het uittikken van de volgende schriften. De tekst in de schriften kan wel eens slordig zijn neergepend, maar in tegenstelling tot de manuscripten van de romans en de verhalen, zijn er geen doorhalingen.”

Wat denk je dat er voor anderen boeiend is aan het lezen van jouw dagboeken?
“Ik kan dat zelf niet beoordelen. Merk aan reacties dat het niet alleen voor generatiegenoten is die een en ander zeggen te herkennen, maar ook dertigers en veertigers. Niet verwonderlijk, want in de dagboeken heb ik zelf die leeftijd.”

Hoe anders is het schrijven van een dagboek dan bijvoorbeeld een roman?
“In de manuscripten van de romans en de verhalen krioelt het soms van de doorhalingen, wijzigingen, opmerkingen in de kantlijn. Het is een ander proces dan noteren wat je hebt beleefd en wat je denkt en bedenkt over van alles.”

Wat zijn je volgende schrijfprojecten?
“Fictie. Maar ik vertel nooit wat ik ga maken of waaraan ik werk, laat ook niemand in de tussentijd iets lezen.”

Over het boek

Met de haar zo kenmerkende scherpte en humor neemt Van Keulen de lezer ook in het vierde deel van haar dagboeken mee in het immer woelige schrijversleven in de jaren 80 te Amsterdam. Omgeslagen dagen is het vervolg op de dagboeken Alle dagen laat, Neerslag van een huwelijk en Moeder en pen. We volgen Van Keulen in de jaren 1983-1987. Inmiddels gescheiden en een gevierd schrijfster werkt Van Keulen aan de verhalenbundel De ketting (1983), haar roman Engelbert (1987) en haar jeugdboek Tommie Station (1985), dat een groot succes wordt. Toch gaat het schrijven, met een zoontje dat naar de basisschool gaat en een nieuwe liefde, bepaald niet vanzelf. Maar Van Keulen zet door.
(Omgeslagen dagen, Atlas Contact, € 24,99)

Over de schrijver

Mensje van Keulen (1946) werd na haar schilderopleiding redacteur van Propria Cures. Vervolgens maakte ze samen met Gerrit Komrij, Theo Sontrop en Martin Ros acht jaar deel uit van de redactie van het literaire tijdschrift Maatstaf. Het eerste verhaal van Mensje van Keulen werd gepubliceerd in 1969 in Hollands Maandblad. Haar debuut Bleekers zomer (1972) wordt tot de klassieken in de Nederlandse literatuur gerekend. Sinds 1985 schrijft Van Keulen naast romans en verhalenbundels voor volwassenen ook kinderboeken, die bekroond werden met een Zilveren Griffel en de Nienke van Hichtumprijs.

In 2003 ontving Van Keulen voor haar oeuvre de Annie Romeinprijs. In 2011 werd haar de Charlotte Kohler Prijs – een driejaarlijkse prijs voor schrijvers van literair werk – toegekend. En in 2015 de Contantijn Huygens-prijs 2014 voor haar hele oeuvre. Voor haar verhalenbundel Ik moet u echt iets zeggen (2020) won ze de J.M.A Biesheuvelprijs. Omgeslagen dagen is het vierde deel van haar dagboeken, dat zojuist is verschenen. Mensjevankeulen.nl

Zin in?

Wij mogen exemplaren van Omgeslagen dagen weggegeven. Kans maken? Deel je gegevens in onderstaand winformulier en wie weet. Meedoen kan t/m zondag 28 februari.